اشکال به حجیت عقل
اشکال به حجیت عقل:
برخی اشکال می کنند که شما که از تکیه بر عقل صحبت می کنید،عقل دائما دستاوردهایش متغیر است،عقل اساسا چیز ثابتی نیست که بتوان بر آن تکیه کرد.این را هم طرفداران عرفان و کشف و شهود می گویند و هم طرفداران ادیان و مذاهب؛یعنی گروه اول شهود و گروه دوم وحی را مورد تکیه قرار می دهند.
در این جا یک جواب حلی و یک جواب نقضی وجود دارد:
جواب حلی:مغالطه ی فرستادن در پی کمال ناموجود
جواب حلی این است که اگر دارویی باشد که در عین مفید بودن به سلامتی به شما ضرر هم می رساند و از سویی بدانید که در آینده با توجه به پیشرفتهای پزشکی این دارو دیگر مضراتی نخواهد داشت،صبر نمی کنید تا آن زمان و از همان داروی موجود استفاده می کنید.مانند همین است بهره گیری از عقل با وجود پیشرفت آن.لذا اساسِ اشکالِ بیان شده،مغالطه ی فرستادن در پی کمال ناموجود است.من هر زمان باید عقل را در قالب آخرین دستاوردهایش پی گیری کنم و از این گریزی نیست.
جواب نقضی:عدم وجود تضمین در مورد مکاشفات و وحی
جواب نقضی آن است که در مبانی شما هم مگر تضمینی برای مکاشفات و وحی وجود دارد؟
خود متن های مقدس دال بر عدم ثبات وحی است.چیزهایی بوده که در مسیحیت حرام بوده و در اسلام حلال شده است.مهم تر اینکه شما هم اگر بخواهید اعتبار وحی و عرفان را ثابت کنید،با عقل ثابت می کنید؛چرا عقل فقط تا زمانی اعتبار دارد که اعتبار وحی و عرفان را قبول داشته باشد؟ مصطفا ملکیان/زندگی فیلسوفانه/جلسه ی پنجم