عشق چیست؟ علم وارد می شود!
عشق چیست؟ علم وارد می شود!
گرچه تعریف عشق سخت است ولی شامل توسعهی یک پیوند عاطفی قوی است که با دلبستگی، جاذبهی جنسی و اهمیت دادن به فرد مقابل شناخته میشود. کسانی که عاشق شدهاند، بازهای از احساسات شدید را تجربه میکنند مثل افکار بیاراده، وابستگی احساساتی و انرژی زیاد؛ اگرچه این احساسات احتمال دارد محدود به حالتهای اولیهی یک رابطه باشد.
به هر حال، عشق مسئله ای جهانی است ولی مرز اینکه عشق بطور روشن تعریف شده و یا قسمت مهمی از رابطه ی جنسی را تشکیل می دهد، نوسان زیادی دارد. برای مثال، کمتر از ۵ درصد آمریکاییها گزارش دادهاند که بدون عشق ازدواج میکنند ولی این آمار در پاکستان به بیش از ۵۰ درصد هم میرسد.
فعالیت مغزی
ناحیههای زیادی در مغز، بخصوص آن نواحیای که با پاداش و انگیزه در ارتباطند، با حضور و یا فکر معشوق فعال میشوند. این نواحی شامل آسبک مغز (هیپو کمپوس)، زیرنهنج (هیپو تالاموس) و قشر کمربندی جلوی مغز میشود. فعالیت این نواحی احتمالا به بروز رفتار تدافعی میانجامد، اضطراب را کاهش میدهد و در طرف مقابل ایجاد اعتماد میکند. به علاوه، نواحیای مثل آمیگدال و لوب پیشانی در واکنش به عشق، غیر فعال میشوند: فرآیندی که وظیفهی آن کاهش کلی احساسات منفی یا قضاوت شریک و یارتان است.
اکسی توسین و وازوپرسین هورمونهایی هستند که بیشترین ارتباط را با عشق دارند. آنها توسط زیرنهنج تولید میشوند و توسط غدهی هیپوفیز آزاد میشوند. با این حال که هم مردان و هم زنان تحت تاثیر اکسی توسین و وازوپرسین قرار دارند ولی زنها بیشتر به اکسی توسین و مردها بیشتر به وازوپرسین حساس هستند. اشباع دو هورمون اکسی توسین و وازوپرسین در مرحلههای شدید دوران عاشقی افزایش پیدا میکنند.
این هورمونها بر روی سیستمهای زیادی در مغز تاثیر میگذارند و گیرندههای حاضر در تعدادی از نواحی مغز با عشق مرتبط هستند. بخصوص، اکسی توسین و وازوپرسین با سیستم پاداش دوپامینرژیک برهم کنش دارند و میتوانند دوپامین آزاد شده توسط زیرنهنج را تحریک کنند. فعال شدن مسیرهای دوپامینرژیک در طی یک دورهی عاشقی، احساسی لذتبخش از پاداش، درست میکند. همچنین این مسیرها با رفتارهای اعتیادآور و با رفتارهای وسواسی پایدار و وابستگی احساسی که اغلب در مراحل اولیهی عشق دیده میشود، در ارتباط است.
عشق مادرانه
مطابقتهایی بین واکنشهای روانی به عشقهای رومانتیک (بین یک مرد و یک زن) و عشق مادرانه وجود دارد. برای مثال نواحیای از مغز که توسط عشق مادرانه فعال میشود با نواحیای که با عشق رومانتیک فعال میشود تطابقهایی دارد؛ به ویژه نواحی پاداش مغز که حاوی تراکم بالایی از اکسی توسین و وازوپرسین فعال شده است. در حالیکه نواحی غیرفعال شده در طی عشق رومانتیک (که شامل آنهایی میشود که با احساسات منفی و قضاوتی مربوط است) در طی عشق مادرانه هم غیر فعال هستند.
ترجمه: امیرحسین سلیمانی/ سایت علمی بیگ بنگ