پیام‌آوران و دین‌آوران

 

هیچ پیامبری نامی برای پیام خویش برنگزید. نامگذاری هیچ دینی در عصر پیامبر آن دین نبوده است. نام‌هایی که اکنون ما می‌شناسیم، برساختۀ پیروان ایشان است. «زرتشت»، نام پیامبر است، نه دین؛ «یهود»، قوم است، نه دین؛ «مسیحی»، منسوب به عیسی مسیح است، نه نامی که عیسی برای دین خویش برگزید؛ کلمۀ «اسلام» در متون نخست اسلامی(قرآن و احادیث نبوی) قابل حمل بر معنای لغوی است و بلکه گاه جز این ممکن نیست.

چرا نامگذاری دین‌ها در حیات پیامبران و به انتخاب آنان نبوده است؟ چون دین‌ها را پیامبران نساختند تا نامی نیز بر آن نهند. آنچه رخ داد، به دست پيروان و میراث‌بران ایشان بود. پيامبران در بزنگاه‌های تاریخ ظهور کردند تا بشر را از درّه‌های تباهی و انقراض دور کنند. اما ستون‌ها و سقف دین را کسانی افراشتند که پاسداری از آن پیام نجات‌بخش را ممکن نمی‌دیدند مگر در پناه دين و آیین. پس نخست نامی بر آن نهادند و سپس بر وجوه فرعی و مناسکی آن افزودند. آنچه پایدار است، پیام است و آنچه تخته‌بند زمانه و زمینه است، آيين پاسداری است.

 

رضا بابایی

95/12/16