يأجوج و مأجوج

 يأجوج و مأجوج

قرآن كريم هنگامي كه داستان ذوالقرنين بيان مي­كند در ادامه آن مي­گويد ذوالقرنين در سفر سوم خود، به تنگه‏اى ميان دو كوه رسيد و با قومى روبه رو شد كه زبان نمى‏دانستند. آن قوم از فتنه و فساد قوم يأجوج و مأجوج به ذو القرنين شكايت كردند و از وى خواستند كه ميان آن­ها و آن قوم سدّى ايجاد كند تا آن­ها از تهاجم آن قوم در امان باشند. آن­ها گفتند كه حاضرند هزينه اين كار را هم پرداخت كنند.

 ذو القرنين پيشنهاد ساختن يك سدّ را پذيرفت؛ ولى كمك مالى آنان را نپذيرفت و گفت: آن­چه خدا به من داده است براى من بهتر است و از آنان خواست كه با نيروى انسانى به او كمك كنند و گفت قطعه‏هاى آهن بياورند و با آن، ميان دو كوه را پر كرد و دستور داد كه با كوره‏ها بر آن بدمند و آنان دميدند و آهن كاملاً سرخ شد، سپس به شكاف‏هاى آن مس گداخته ريختند و چنان سدّ محكمى ايجاد شد كه يأجوج و مأجوج نتوانستند از آن عبور كنند و ذوالقرنين شادمان از اين موفقيت گفت: اين رحمت پروردگار من است. وقتى وعده او فرا رسد، آن سدّ درهم ريخته مى‏شود و وعده پروردگار من حق است.[1]

ادامه نوشته

خرد یا ایمان / علم یا وحی ؟  

 خرد یا ایمان / علم یا وحی ؟       

نویسنده: مژگان ثروتی#

 کوشش خستگی نا پذیر چند صد ساله اروپا برای سازش بین خرد و ایمان و به عبارتی بین علم و وحی به جایی نرسید و در نهایت با پشت سر گذاشتن دوران روشنگری ، وحی به نفع خرد و علم عقب نشینی کرد. بدین ترتیب  با جریان سکولاریزم رسما دو حوزه از یکدیگر جدا شد و حوزه عمومی و تنظیم امور انسانی به دست خرد سپرده شد.

 با رشد و توسعه علم و تسلط خرد در حوزه شناخت -  که بر اساس عنصر شک و تردید  به میراث فکری ، فرهنگی – تاریخی خود بود- به کارگیری روش نقد تاریخی در حوزه دین نیز گسترش یافت . به این معنا که برای بررسی علمی پدیده های اجتماعی و تاریخی ،  هیچ حوزه ای برای علم مقدس و ابدی فرض نشد.   بررسی و نگاهی علمی  همراه با نقد تاریخی، نه تنها به فلسفه و تاریخ دین که به تحلیل محتوای متون الهی نیز تسری یافت.....

ادامه نوشته

همایش «زن و نواندیشی دینی»

.

همایش «زن و نواندیشی دینی» 2 تیر 1387 حسینیه ارشاد

            روزنامه کارگزاران 4 تیر 1387

 از سخنرانان این همایش محسن كدیور عضو هیات علمی موسسه پژوهشی حكمت و فلسفه ایران بود كه به ذكر دو گزاره پرداخت. وی گفت: گزاره اول اینكه بر اساس آمار نیم‌قرن اخیر اسلام مقام اول را در گروندگان جدید دینی در تمام قاره‌ها و كشورها داراست و در این زمینه زنان بیش از مردان هستند. گزاره دو این است كه یكی از مهم‌ترین زمینه‌های چالش‌برانگیز اسلام مسئله زن است.....

ادامه نوشته

منظومه باور ديني

منظومه باور ديني

                     ديدن دگرآموز ، نديدن دگرآموز (۲)

                   (امکان سنجیِ اصلاحِ باورهای ديني )

                                                                       نویسنده :   طاها شريفي

1) بـاور داشتن يك فعاليت نيست . يك آمادگي است . آمادگي براي گفتن آري يا نه ......

ادامه نوشته

مشخصّه هاي طرح فرهنگي مكتب احياء و نو گرايي

مشخصّه هاي طرح فرهنگي مكتب احياء و نو گرايي

نويسنده : دكتر محمد عماره

 مترجم:مسعود انصاري

     بارزترين، ژرف ترين و پردامنه ترين مكاتب احيا و نوگرايي در نهضت جديد اسلامي، همان مكتبي است كه پيرامون انديشه هاي سيدجمال الدين اسد آبادي (1254- 1314 هجري. 1838- 1897 ميلادي) با خردورزي خويش مشخصّه هاي طرح نوگرايي آن را در بسياري از زمينه ها تعيين كرد. در اين مكتب مسائلي نمود يافت كه مي توان نام آنها را « مشخصّه هاي بنيادي برنامۀ نهضت اسلامي » گذارد، كه رهيافتي ميانه دارد و كاملاً از نگاه و نظر خشك انديشان و كساني كه بدون هرگونه درنگي تنها از گذشته تقليد مي كنند، متمايز است؛ همچنين با آنچه طرفداران مدرنيتة غربي و غربگرايان مي گويند، تفاوت پايه اي دارند. برنامۀ آنان كاملاً اصول گرايانه بوده و از اصول و مباني اسلامي نشات گرفته و در عين حال واقعيّات نو و معاصر را هم در نظر دارد، يعني رويكردي است كه با جهان جديد و واقعيّات معاصر همخواني دارد و چنين امري زماني تحقّق مي يابد كه به اصول و مباني ديني با نگاه عقل معاصر مي نگرد و رخدادهاي اتّفاق افتاده در زمان حاضر و واقعيّت زندگي امروزي را نيز در نظر دارد؛ اين جريان اسلامي، با همين طرح فرهنگي « اصولي - نوگرايانه » تلاش كرده است افق هاي نويني را بر دنياي مسلمانان بگشايد كه مي توان از آن ده اصل را به عنوان ويژگي و مشخّصۀ اين نهضت و جريان اصلاح برگزيد كه عبارتنداز:.....

ادامه نوشته

   گزيده‌اي از كتاب جامعة بن داود

     گزيده‌اي از كتاب جامعة بن داود

 

آنچه پيش رو داريد، گزيده‌‌اي از كتاب جامعة‌بن داود است. منسوب به سليمان پسر داود. اما اگر هم اين متن واقعا از سليمان باشد بازهم به نظر مي رسد در طول زمان، توسط نويسندگان ديگري، چيزهايي بر متن اصلي افزوده شده باشد. متن كنوني و كامل اين كتاب را در مجموعه ي كتاب مقدس(مجموعه‌ي عهد قديم) مي‌توانيد مشاهده كنيد.

من در اين گزيده، سعي كرده‌ام تكرارها را حذف كنم. در برخي واژگان و جمله ها كه در ترجمه هاي موجود به لحاظ ادبي نارسا مي نمود تغييراتي متناسب با معناي كلي متن دادم تا آنجا كه شايد اين گزيده ترجمه ي ديگري از متن محسوب شود زيرا با ترجمه هاي موجود در زبان فارسي تا حدودي متفاوت شده است. جمله‌ها يي را هم كه به‌گمانم با كليت متن همخواني نداشت، ناديده گرفتم. در اينكه چرا برخي سرودهاي كتاب مقدس داراي جمله‌هاي ظاهرا متناقض هستند جاي حرف بسيار است كه در اين مجال نمي‌گنجد. همچنين در پايان اين گزيده، يادداشت كوتاهي هم از خودم نوشته‌ام كه شايد به نوعي مثلا نتيجه گيري، يا اظهار نظر در باره ي اين متن باشد.  ...

ادامه نوشته

قرآن قرن ۲۱

 قرآن قرن ۲۱

سید محمد رضا واحدی

" به امت عربي بطور خاص و به جهان اسلام به طور عام...  سلام بر شما و رحمت خداي قادر بر همه چيز...  اشتياق به ايمان خالص، صلح دروني، آزادي روح و حيات جاودان در ژرفاي نفس بشري قراردارد. ما با  تكيه به خداي تنهاي يگانه اميد داريم كه خوانندگان و شنوندگان، راه رسيدن به آن اشتياق را از طريق " الفرقان الحق "  بيابند... "

این بخشی از مقدمه ی کتابی است که خبر آن را از مدت ها پیش از گوشه و كنار مي شنيديم و در سايت هاي خبري مي خوانديم. این خبر که بوی شكل گيري و طراحي توطئه ای جديد و خطرناك برضد اسلام و مسلمانان می داد، اين بود كه در لوس آنجلس آمريكا كتابي در حال تدوين و شكل گيري است که تحت عنوان " قرآن قرن 21 " معرفي شده است. ...

ادامه نوشته

عذاب جاوداني

 

عذاب جاوداني

مرتضی مطهری، فیلسوف صدرایی، مجازات‌های اعتباری دنیوی را برای زندگی پس از مرگ قبول نداشت. متافیزیک صدرایی، به او آموخته بود که روابط اعتباری در جهان آخرت جاری نیست.

به گمان وی، عالم آخرت، برخلاف دنیا، جهان ثبات و عدم تحرک است و روابط دنیوی انسانی در آن‌جا جاری نیست. آخرت معلول طبیعی دنیاست. اعمال و رفتارهای دنیوی، عللی هستند که معلول هایی می‌آفرینند.

حیات پس ازمرگ، «تجسم اعمال» فردی دنیوی است، نه آنکه چون دنیا، افراد محاکمه و مجازات شوند. مانند میوه که به‌طور طبیعی بر درخت ظاهر می‌شود. بهشت و جهنم، تجسم فردی رفتارهای دنیوی فرد است. این نوع تحلیل سکولار (علی- معلولی)، به تأویل کل آیات معادی قرآن منتهی می‌شود....

ادامه نوشته

ضرب زنان، قرآن و تفسیر فمینیستی

ضرب زنان، قرآن و تفسیر فمینیستی

مهدی خلجی

ترجمه‌ای انگلیسی از قرآن به قلم لاله بختیار(۱)، دانش‌آموخته تاریخ و فلسفه و نیز روان‌شناسی تربیتی در دانشگاه نیومکزیکو، چند هفته دیگر منتشر خواهد شد. ترجمه لاله بختیار از قرآن می‌تواند تا اندازه‌ای نوآورانه قلمداد شود؛ زیرا مترجم با پس‌زمینه فکری که دارد می‌کوشد، از راه ترجمه قرآن، تصویر روزآمدتری از اسلام در جهانِ انگلیسی‌زبان پیش بگذارد. توجه رسانه‌های انگلیسی‌زبان به این ترجمه – پیش از انتشار – گواه اقبال محتمل بدان در آینده نزدیک است(۲).

از مواردی که خانم بختیار در برگردان قرآن نوآوری کرده، آیه‌ای است که بحث درباره آن از دهه‌ها پیش میان روشنفکران دینی درگرفته است؛ آیه سی و چهارم سوره نساء: «و الُلاتی تخافونَ نشوزَهنَّ فعِظوهنَّ و اهجُروهنَّ فی المضاجع و اضربوهنَّ». ...

ادامه نوشته

زنا و مجازات قرآنی

زنا و مجازات قرآنی*

مهندس اصغر علی؛ ترجمه‌ و تحشیه: یاسر میردامادی**

 

رجم یعنی مجازات مرگ (1) با سنگسار برای مردان یا زنان به جرم زنا. پیش از سنگسار، آن‌ها را غسل می‌دهند، کفن‌پوش می‌کنند، سپس تا کمر در خاک می‌گذارند (2) و تا حد مرگ سنگسار می‌کنند (3). اخبار فجیعی است و این سؤال را برمی‌انگیزد که آیا قرآن، چنین مجازات وحشیانه‌ای را مجاز می‌دارد؟

پیش از پرداختن به بحث مجازات قرآنی، علاقه‌مندم که به بحث جنایت و مجازات در اسلام نزدیک شوم. لازم به یادآوری است که قرآن اساساً کتاب جرم و مجازات نیست، قرآن کتاب هدایت اخلاقی است و سر و کار آن با هر موضوعی است که شخص انسانی را تبدیل به انسان نمونه در نظر خداوند سازد. نمی‌بایست با قرآن، معامله‌ی کتاب قانون، جرم و مجازات را کرد. .....

ادامه نوشته

روشنگری جنسی و ازدواج موقت

 

روشنگری جنسی و ازدواج موقت

داریوش برادری، کارشناس ارشد روانشناسی، روان‌درمانگر

وظیفه روشنگری جنسی این است که از یک‌سو با توجه به حالت بینامتنی و چندنسلی جامعه‌ی خویش پاسخ‌هایی مناسب و روشنگرانه به معضلات جنسی و اروتیکی و عشقی این نسل‌ها دهد و از طرف دیگر به تحولات جنسی جامعه خویش توجه کند و بر بستر آنها به رشد روشنگری جنسی و تحول جنسی کمک رساند. از این رو من چند سال پیش در مقاله‌ای در باب بحران جنسی هم به موضوع ازدواج موقت و دیدن آن به‌سان امکانی برای تحول جنسی پرداختم و هم دلایل مقاومت درست و خردمند خانواده‌‌ها و دختران را در برابر امکان ازدواج موقت بیان و اشاره کردم.

ادامه نوشته

روح چیست؟

روح چیست؟ و عالم ارواح از نظر قرآن کجاست و آیا روح توضیح علمی هم دارد؟

پاسخ: روح البته به آن شکل که ما آنرا می شناسیم و با آن عادت کرده ایم در قرآن وجود ندارد. در قرآن گفته نشده که ما از روح زنده ایم و وقتی بمیریم روح از بدن ما خارج می شود، یا وقتی روح از بدن ما خارج شد ما می میریم. در قرآن از عالم ارواح صحبت نشده است. در قرآن از بازگشت روح به بدن در روز رستاخیز صحبت نشده است. و قرآن از ما نیز نخواسته که به وجود روح ایمان داشته باشیم یا آنرا بشناسیم. در آیه 85 سوره اسری می خوانیم: « وَ يَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلاً = از تو راجع به روح می پرسند. به آنها بگو: روح از امر خدا است و دانشی که به شما داده شده کم است. (یعنی دانشی که به آن می رسید ناچیز است و روح در قلمرو دانش شما نیست)....

ادامه نوشته

دینخویی چیست؟

دینخویی چیست؟

20.08.08 | آرامش دوستدار

دینخویی الزاماً با دین به مفهوم تاریخی یا متداول آن و نیز با پارسایی اصیل که از شرایط دین است کاری ندارد. اما دینخویی، چنانکه نامش نیز نشان می‌دهد، در اصل از دین برمی‌آید، و در منشأش به پارسایی به‌ معنای پرهیزکردن از اندیشه‌ها و پرسش‌های «ناباب» برای جامعه‌ی‌ موروثی و ارزش‌های آن می‌رسد. یعنی به منزله‌ی آبشخور معنوی‌اش همیشه تکیه‌گاه و مرجع می‌خواهد و از نزدیک‌شدن به هر پرسش و بغرنج ناسازگار با دستورالعمل‌های فرهنگ مستولی در جامعه به‌شدت می‌پرهیزد. بنابراین دینخویی که زمانی از شکم دین‌ زاده، در دامن آن پرورده و تحت تأثیر درونی و زیرزمینی آن بالیده، در روزگار ما از تشنج‌ها و رنگ‌باختگی‌های آن جان می‌گیرد و می‌زیید، یعنی در خدمت دین به نوعی استقلال نیز دست یافته است. ....

ادامه نوشته

 ذوالقرنين يا كوروش كبير

  ذوالقرنين يا كوروش كبير

خداوند در قرآن كريم از شخصيتي ملقب به « ذوالقرنين » ياد كرده است كه البته در مورد نام واقعي اين فرد , ميان مفسران و محققان اختلاف است. گرچه اكثر مفسران قرآن بي آنكه دليل قانع كننده اي ارائه دهند مدعي هستند كه مقصود قرآن از ذوالقرنين , اسكندر مقدوني بوده است. ولي مولانا ابوكلام آزاد – وزير فرهنگ هند در دولت مهاتما گاندي - در كتاب فوق العاده مفيدي كه تحت عنوان « ذوالقرنين يا كوروش كبير » نگاشته است و دكتر ابراهيم باستاني پاريزي آنرا به فارسي برگردانده است , با برهان هايي انكار ناپذير اثبات مي كند كه تنها كسي كه ميتواند مقصود قرآن از « ذوالقرنين » باشد كوروش كبير است ولاغير. ظاهراً دكتر باستاني پاريزي در هنگام ترجمه ي اين كتاب , نسخه اي از آن را در اختيار موسسه ي دهخدا قرار داده اند و آنان نيز عيناً در لغتنامه وارد كرده اند ولي به گفته ي آقاي باستاني , گويا كم لطفي كرده اند و نام مترجم را از قلم انداخته اند! به هر روي آنچه مي خوانيد خلاصه اي است از آن مطلب : ....

ادامه نوشته

حكم شرعي تکفير، توسل و ولاء کفر

حكم شرعي تکفير، توسل و ولاء کفر

     بسم الله الرحمن الرحيم

 

 الحمد لله، لا نعبد و لا نستعين الا ايّاه ، والصَلاة و السَلام علي رسول الله و من والاه.

متأسفانه در اين اواخر برخي از جوانان كه اكثراُ دلسوز دين و منادي حاكميت شريعت اند، علي رغم قلت معرفت موازين علمي در استنباط احکام از قرآن و سنت ، خود را در مقام مهم "فتوا" وخطرناکتر از آن  قضاوت در مورد " ايمان و آخرت" ديگران نشانيده، و برخي ازداعيان دعوت حق و راهيان راه انبياء و پرچمداران جهاد و اجتهاد و پيروان برخي ازجماعت ها و فرقه هاي مسلکي و مذهبي را به "کفر و ارتداد"متهم نموده اند.

ادامه نوشته

آشنایى با نهضت اخوان المسلمین

حركت اخوان المسلمين

در ادامه راه احياگري  آزادمردان و در شرايط سياسي ، اجتماعي خاصی كه بر مصر و جهان اسلام مي‌گذشت . امام حسن‌البنا (رح) ، رادمرد رباني پا به ميدان دعوت و تربيت و اصلاح فردي و اجتماعي نهاد . با بهره‌گيري از تجارب مصلحان ، انديشمندان و عالمان پيش از خود منهج و راهكاري كه همه‌ي عرصه‌هاي فكري ، عقيدتي ، اخلاقي ، رفتاري ، اجتماعي ، سياسي ، اقتصادي ، و بين‌المللي را در بر مي‌گرفت . براي اصلاح فرد و عملاً مكتب اصلاحگري جديدي را نه تنها به جهان اسلام بلكه براي بشريت ارائه و عرضه نمود .....

ادامه نوشته

حجاب؛ حد شرعی، حد قانونی

 حجاب؛ حد شرعی، حد قانونی

مصاحبه داريوش درويشي و مصطفي مختاري

مسئلة مشهور به «مسئلة حجاب» ابعاد مختلفی دارد. قبل از هر بحثی لازم است تأمّلی دربارة واژة مناسب این معنی بکنیم. واژة صحیح عربی آن «ساتِر» و واژة فارسيِ دقیق آن هم «پوشش» است. حجاب در زبان عربی و نیز در قرآن کریم به معنای «مانع» و «پرده» استعمال شده است. حجاب قرآني، مختص همسران پيغمبر(ص) بوده است. وقتي مي‌خواهيد چيزي از زنان پيغمبر(ص) بگیرید ، از پشت پرده از ایشان بگيريد. «وَ إذا سَألتُمُوهُنََّ مَتاعاً فَاسئَلوُهُنََّ مِن وَراءِ حِجاب» (سورة احزاب، آیة 53. امّا نسبت به دیگر بانوان چنین تکلیفی صادر نشده است، یعنی شرعاً واجب نیست از پشت پرده با ایشان سخن بگوئیم. امّا فعلاً مراد از حجاب، دیگر لزوماً پرده نیست، بلکه به همان معنای ساتر و پوشش مورد نظر به کار می رود. مشتقّاتی از قبیل کشفِ حجاب، بی حجاب، مُحَجَّبِه، حجابِ اسلامی و بد حجاب حاکی از معنای حقیقی جدید این لفظ هستند. ما نیز در دنبال به اجبار از همین واژه استفاده می کنیم. معنای حجاب، ساترِ شرعی و پوششِ واجبِ دینی است، آن حدّی از استتارِ زینت که زنانِ مسلمان در مقابل مردانِ نامحرم رعایت می کنند، و منحصر در پوشش موی سر هم نیست، بلکه شامل لباس موقّر و پوشیده نیز می شود......

ادامه نوشته

صلح امام حسن

صلح امام حسن

    در تبيينی که از عاشورا و قيام امام حسين در دهه های اخير وجود داشته، امام حسين تبديل شد به الگوی حماسه و جنگ و انقلابی گری.اين مساله بيشتر به خاطر بهره گيری روشنفکران و سياستمداران از واقعه عاشورا در مقابل رژيم های ديکتاتوری بود. اگر ما بخواهيم دسته بندی کنيم، از ميان ديدگاه ها و نگاه هايی که در مورد عاشورا وجود داشت، يکی نگاه عاطفی بود و يک نگاه سياسی.

در نگاه عاطفی که قرن ها وجود داشته، عنصر تراژدی و حماسه برجسته می شود و امام حسين خلاصه می شود در مصيبت. در نگاه سياسی، امام حسين تبديل می شود به نماد آزادگی و انقلابی گری. به قول يکی از دوستان نويسنده، در نگاه عاطفی حسين اشک داريم و در نگاه سياسی، حسين خون. .....

ادامه نوشته

ایمان و كاركردهای شریعت

ایمان و كاركردهای شریعت

سخنرانی استاد مصطفی ملكیان در كانون توحید، شبهای قدر رمضان ۱۳۷۹

قرار است كه درباره‌یِ «ایمان وكاركردهای شریعت» سخن بگوییم. در ابتدا پیرامون عنوان سخنرانی به اجمال توضیح می‌دهم تا معلوم شود كه مسأله‌یِ اصلی چیست و راجع به چه چیز باید گفت‌وگو شود. در باب خود تعبیر شریعت باید گفت كه این تعبیر دارای اشتراك لفظی است. شریعت وحدت لفظی دارد، ولی وحدت معنایی نداشته، برای بیش از یك معنا به‌كار می‌رود. شریعت گاهی به معنای خود دین، كلیت دین، سرتاسر دین و همه‌یِ ابعاد و ساخت‌هایی كه دین‌شناسان برای دین قائلند به‌كار می‌رود......

ادامه نوشته

اسلام و ليبراليسم؛ سخني‌ در چند و چون ‌ارتباط اسلام‌ و ليبراليسم

اسلام و ليبراليسم؛ سخني‌ در چند و چون ‌ارتباط اسلام‌ و ليبراليسم*

مصطفی ملکیان

 

۱. “ليبراليسم”۱  واژه‌اي‌ است‌ كه‌ در بافت‌هاي‌ مختلف‌ و متعددي، از جمله‌ اخلاق، سياست، الهيات، و اقتصاد، به‌ كار مي‌رود و معنايش‌ مبهمتر از آن‌ است‌ كه‌ به‌ آساني‌ بتوان‌ از آن‌ تعريف‌ دقيقي‌ به‌ دست ‌داد  .در آنچه‌ درپي‌ مي‌آيد، به‌ شيوه‌اي‌ موجز، كه‌ اميد مي‌رود كه‌ ايجازش‌ مخل‌ نباشد، به‌ ليبراليسم‌ اخلاقي، سياسي‌ و الهياتي‌ خواهم‌ پرداخت‌ تا، پس‌ از ايضاح‌ مفهومي‌ هر يك‌ از اين‌ سه، بتوانم‌ به‌ چند و چون‌ ربط و نسبتشان‌ با اسلام‌ اشاره‌ كنم‌.

1. 1. در اخلاق، ليبراليسم‌ را مي‌توان‌ با قانون‌پرستي‌ يا شرع‌پرستي۲‌  و سخت‌گيري‌ يا سخت‌رفتاري۳‌  در تقابل‌ نهاد  .ليبراليسم‌ از هر يك‌ از اين‌ دو آيين‌ اخلاقي‌ انعطاف‌پذيرتر است‌.....

ادامه نوشته

اسلام و ليبرال دموكراسى‏

 

اسلام و ليبرال دموكراسى‏

گفت‏وگو با تيموتى گارتن اش

خبرگزاري فارس: «تيموتى گارتن اش» مورخ انگليسى و متخصص تاريخ و سياست معاصر اروپاست. او در آثار خويش منحنى تحول و دگرگونى اروپا را در ربع قرن اخير ترسيم كرده است. گارتن اش استاد مطالعات اروپا در دانشگاه آكسفورد، مدير مركز مطالعات اروپا در كالج سنت آنتونى و عضو ارشد مؤسسه هوور دانشگاه استانفورد مى‏باشد.....

ادامه نوشته

اسلام منهاي روحانيت يا روحانيت منهاي اسلام

اسلام منهاي روحانيت يا روحانيت منهاي اسلام

  ي-علوي                               

   شريعتي با ماخذ قرار دادن مصدق و نظريه اقتصاد بدون نفت او تلاش کرد تا يک گزاره هنجاري و نرماتيوي  را سامان دهد. به گمان شريعتي برنامه اسلام  منهاي روحانيت ، همچون برنامه اقتصاد نفت، ميتواند اسلام را از قيد وابستگي به روحانيت، برهاند. اين درک شريعتي در اساس يک پيش بيني نبود بلکه برنامه اي بود که با خواستگاه  آسيب شناسي ديني او در سازگاري بود. و البته متکي بر نوعي تاويل  از قرآن و سنت مبارزه پيامبران و بالاخره بر پايه نظريه مذهب عليه مذهب او شکل گرفته  بود. به گمان شريعتي اسلام و حتي ساير اديان ابراهيمي در اصل و حقيقتِ خود از هر نوعي واسطگي ميان خالق و خلق خالي است به مرور زمان و رفته رفته اسير نخبگان رسمي و تاويلگران حرفه ايي شد، که  اسير نان و نام خويشند. به گمان شريعتي آزاد کردن دين مقدمه آزاد کردن مسلمانان است. ....

ادامه نوشته

استدلال‌هاي زيبايي شناختي در اثبات وجود خدا

 

استدلال‌هاي زيبايي شناختي در اثبات وجود خدا

دین- پيتر اس. ويليامز:

 

تجربه زيبايي شناختي و تمناي خداوند

 

مسيحيت مدعي است، خدا وجود دارد و رابطه‌اي را ميان خود و ما انديشيده‌ است، پس انتظار داريم كه انسان‌ها صرفاً با چنين رابطه‌اي آرامش و رضايت بيابند و اگر اين رابطه وجود نداشته باشد، نشانه‌هاي محروميت و نوميدي را بروز دهند.

سراينده كتاب مقدس، اين نياز ژرف در دل انسان‌ها را نسبت به خداوند درك كرده و چنين سروده است: «خداوندا! من نيز همچون گوزني كه تمناي جوي‌هاي آب سرد را دارد، تمناي تو را دارم» (مزمور، 1: 42). نويسندگان مسيحي در طي قرون، اين مضمون تمنا را بازتاب داده‌اند. آگوستين در كتاب «اعترافات» مي‌نويسد: «خداوندا! تو ما را براي خودآفريدي و دل‌هاي ما ناآرام است، مگر آن‌كه در تو آرام گيرد». ......

ادامه نوشته

اعتدال و ميانه رويي

  دكتر يوسف قرضاوي رييس "اتحاد جهاني علماي مسلمين"

ويژگيها و خطوط كلي :

( اعتدال و ميانه رويي )

« وكذلك جعلناكم أمةٌ وسطاً لتكونوا شهداء علي النٌاس ويكون الرٌسول عليكم شهيداً.»

البقرة:143

"بدين صورت شما را  مردمي ( وجامعه اي) وسطي ( وميانه رو) گردانيديم تا الگوهايي براي بشريت شويد و پيامبر نيز اسوه و الگويتان گردد."

براين باورم كه اعتدال و ميانه روي در بينش ، منش و روش درمان تمامي دردها و حلال تمامي نابساماني هاي ناشي از پراكندگي،عقب افتادگي علمي ، اقتصادي ، سياسي و اجتماعي است......

ادامه نوشته

فاطمه، از سه منظر

فاطمه(ع)، از سه منظر

 علي طهماسبي

زندگي فاطمه دختر پيامبر را از سه زاويه‌ي متفاوت مي‌توانم مورد تامل قرار دهم كه عبارتند از: 1- واقعيت تاريخي، 2- رويكرد سياسي و حقوقي در طرح اين مسئله 3- رويكرد عاطفي و اسطوره‌اي.

 

اگرچه هر سه رويكرد به نحوي با هم مرتبط هستند اما شايد نتايج آن با هم متفاوت باشد. اين نكته را هم بايد بيافزايم كه در اين مجال و در مورد هركدام از سه رويكرد فوق تنها با اشاره‌اي به كليات بسنده كرده‌ام، در حالي اين موضوع مي‌تواند پايه و اساس يك كتاب مفصل قرار گيرد.....

ادامه نوشته

مقایسه سوگواری در تشیع و مسیحیت:

مقایسه سوگواری در تشیع و مسیحیت:

خردنامه همشهری 19 فروردین 83

از پرفسور فرانکو اُمتو

 

    خود را با شلاق زدن به نوعی سهیم کردن خود در رنج هایی است که مسیح برای خرید گناهان نوع انسان، ناچار به تحمل آن ها شد. ظاهراً اولین بار راهبی به نام فازنی در ایتالیا و در سال 1260 میلادی (658 ه.ق) این کار را مرسوم ساخته که طی آن مردهای نیمه برهنه در خیابان های ایتالیا خود را شلاق می زدند. هنوز در ایتالیای جنوبی و اسپانیا در هفته مقدس که یادآور مرگ و رنج عیسی مسیح است، انجمن هایی از شلاق زنان با پوشیدن لباده های سفید رنگی که پشت آن ها باز است بر پشت خود شلاق می زنند و اشعاری لاتینی که بیانگر غم و غصه مریم در پای صلیب است خوانده می شود.

 

بررسي مستند نظرات ابن تيميّه دربارۀ امامان اهل بيت

بررسي مستند نظرات ابن تيميّه دربارۀ امامان اهل بيت

 جليل بهرامي نيا

 

كارشناس ارشد تاريخ و تمدن اسلامي

مي دانيم كه بشر علاوه بر عقل و انصاف،كه دو بال سعادت هستند،قواي غضبيّه و شهويّه هم دارد و اين دو نيز دوشادوش آن دو ، كمابيش در تشخيص ها ،گزينش ها و سنجش هاي بشري،حضور و اثر دارند و با حضور خود، هنرها را مي پوشانند و از دل بر ديده، صد حجاب مي افكنند! اين واقعيّت چنان بي حجاب و چهره نماست كه روان شناسان معرفت را به شناخت و گزارش قانوني نافذ به نام قانون« عقلانيّت معكوس» واداشته است كه بر اساس آن، هر چه موضوع شناخت،ارتباط بيشتري با مصالح و منافع ما داشته باشد،امكان قضاوت عقلاني دربارۀ آن به همان ميزان كاهش مي يابد و داوري ما درباره اش،پيش و بيش از آن كه بر حقيقتْ سنجي مبتني شود،بر مصلحت سنجي و منفعت گرايي استوار مي گردد و ذهن آدمي،تحت تأثير روان شناسيِ او، به جاي سنجش قوّت و ضعف دلايل يك نظر يا يك ادّعا و بررسي عقلاني ماهيّت آن،به سنجش پيامدهاي قبول يا ردّ آن و ارزيابي نوع ارتباط آن پيامدها با مصالح و منافع خود مي پردازد.يعني عقل عملي به ناحق در جاي عقل نظري مي نشيند و موضوعي علمي-فلسفي به مجمع تشخيص مصالح سياسي،اقتصادي و هويّتي سپرده مي شود.اين امر در واقع،به مثابۀ خشتي كج در همان ابتداي بناست كه نتيجه را نيز به صورت مضاعف، كج مي سازد و لذا پرهيز از آن،مقتضاي اخلاق علمي و شرط لازم سلامت ادراك و قضاوت است.....

ادامه نوشته

گفتگوي رامین جهانبگلو با مصفا

گفتگوي رامین جهانبگلو با اندیشمندان

جهانبگلو: برنامه این هفته اندیشهها به چهره عارف بزرگ هندي "جیدو کریشنامورتی"

اختصاص یافته است. جیدو کریشنامورتی در 11 می 1895 در شهر کوچکی واقع در

150 کیلومتري شمال مدرس در هند دیده به جهان گشود. پدر او از کاست برهمن بود

و در اداره مالیات اشتغال داشت. کریشنامورتی مادر خود را در سن 10 سالگی از دست

نزدیک Helena Blavatsky خانم Theosofical Society داد و پدر او که به

واقع در Adyar بود براي نزدیک بودن به این گروه خانواده خود را به شهر

برد. به دنبال این نقل مکان در 1909 کریشنامورتی نوجوان توسط Chennai

به عنوان منجی جدیدي کشف شد. بدین گونه CW Lidbite و Annie Besant

کریشناجی و برادرش اینتیناندا از پدرشان جدا شدند و توسط مجمع تصوف خانم

بزرگ شدند و سپس هر دو براي ادامه تحصیل به انگلستان فرستاده شدند Besant

ولی با مرگ برادر کریشنامورتی، به دلیل بیماري سل در سال 1925 کریشناجی جوان

دچار توهم زدایی شدیدي درباره سرنوشت پیامبرگونه خود شد و مجمع عرفانی ستاره

شرق را که رهبري آن را به عهده داشت، ترك کرد. بدین گونه کریشنامورتی تا زمان

مرگ خود زندگی خود را به تدریس و سخنرانی درباره مسائلی چون شناخت، آزادي،

حقیقت و عشق در هند، اروپا و آمریکا گذراند. او کتابهاي متعددي چون "حضور در

هستی"، "شرح زندگی"، "نگاه در سکوت"، "بصیرت"و "آینده اکنون است" را به چاپ

رساند که بسیاري از آنها مطالب و گفتگوهاي زنده او با سوالکنندگان است.

ادامه نوشته

گفت و گو با محمدجعفر مصفا  

روزنامه ابتکار، روزنامه صبح ایران - نسخه شماره 1335 - 1387/08/18 - 18 آبان 1387 - 9 ذيقعده 1429 - 8 نوامبر 2008 - سال پنجم  - صفحه‌ی 10

 گفت و گو با محمدجعفر مصفا 

 نخست زندانت را بشناس، بعد از آن رها شو  

 طنين- مريم بابايي- خواندن و تامل بر آنچه که در اين گفت وگو از زبان آقاي محمدجعفرمصفا  نويسنده ومحقق نوشته شده است مي تواند تمام انديشه ها و تفکرات چندين و چند ساله شما را متزلزل کند و نوع نگاهتان را نسبت به همه آنچه که روزي با قاطعيت بدانها پايبند بوده ايد را تغيير دهد. همه آنچه که دانسته يا عموما نادانسته از تجربيات کودکي از نقش پذيري از والدين، معلمان، استادان و استادکاران محل کار و دانش تا به امروز اندوخته ايد و در قالب تفکرات شما تجلي يافته است اگر که عميقا بر آنچه که گفته شده، تامل شود متزلزل مي شود حداقل آنکه چند روزي ذهن شما را درگير خود مي کند حتي به عنوان آزمودن اين تغيير نگاه، لذت واقعي از زندگي در شما تجربه جديدي ايجادمي کند نوع نگاه به دغدغه  ها، دل نگراني ها، ترس ها و خواستن هاي مکرر حتي رنگ و بوي عشق و ايثار و همدردي با ديگران تغيير مي کند. هر چند که لازم است براي آگاهي بيشتر و ثبات چنين نگرشي در خود به مطالعات و حتي تمرينات بيشتري پرداخت. در ذيل اين گفت وگو را مي خوانيد. 

ادامه نوشته

محمد اقبال لاهوری

 

محمد اقبال لاهوری

محمد اقبال لاهوری (1938 -1877) شاعر و متفکر بزرگ مسلمان شبه قاره هند و پاکستان است .

اقبال دوران کودکی و نوجوانی را در زادگاه خود( سیالکوت) گذراند. زبانهای فارسی و عربی را در مدارس قدیمه آنجا و به روش سنتی فرا گرفت و با مقدمات علوم اسلامی و معارف قرآنی آشنا شد؛ سپس به مدرسه ای وارد گردید که مبلغان مسیحی اسکاتلندی با نام" اسکاچ میشن" درسیالکوت تاسیس کرده بودند، و به فراگیری اصول و مبادی علوم جدید مشغول شد. پدرش شیخ نورمحمد، با آنکه پیشه دوزندگی داشت، اوقات خود را در مصاحبت اهل سلوک می گذراند وبا شعر و ادب عرفانی آشنا بود و خصوصاً به  شیخ اکبر، محی الدین ابن عربی ارادت تمام داشت و در خانه کتابهای " فصوص الحکم " و " فتوحات مکیه " را مطالعه می کرد. .....

ادامه نوشته